гизем

S. 1. Edebî metin çeşitlerini tabloyla gösterip “İstiklâl Marşı”nın hangi edebî metin çeşidi içinde yer aldığını tabloda ait olduğu yere yazınız. (3+3+1+1+2 = 10 P)








S. 2. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Cümledeki bilgi doğruysa “D”, yanlışsa “Y” yazınız. (2+2+2+2+2=10 P)
a) (...) Şiirde yapının bozulması anlamın da bozulmasına yol açar.
b) (...) Bestelenmek için yazılan, dörtlüklerden oluşmuş divan şiiri türküdür.
c) (...) Edebî eserler insanda güzel duygular, hayâller ve zevkler uyandırır.
d) (...) Sanat metinlerinin anlamı yoktur, anlamları vardır.
e) (...) Sanat eserleri bilimsel eserler gibi bilgilendirici ve nesnel olmalıdır.

I. Metin:
KALDIRIMLAR
Kara gökler kül rengi bulutlarla kapanık;
Evlerin bacasını kolluyor yıldırımlar.
Bu gece yarısında iki kişi uyanık,
Biri benim, biri de uzayan kaldırımlar.
Necip Fazıl Kısakürek
II. Metin: Kaldırım, küçük taşlarla yapılan yol döşemesine denir. Yol kenarında yayaların gidip gelmesi için yükseltilmiş kısımdır.
S. 3. Yukarıdaki metinlerin yazılış amaçlarını yazınız. (6+4= 10 P)






S. 4. Bin yıl önce yazılmış bir kitabı okuyarak o dönem insanlarının hayatı ve düşünceleriyle ilgili bilgi edinmemiz bize dilin hangi işlevini gösterir? Kısaca açıklayınız. (10 P)






S.5. Aşağıdaki cümlelerde noktalı yerleri doldurunuz.
a) Kasidenin sunulduğu kişinin özelliklerinin abartılı bir övgüyle anlatıldığı bölüme ………………. denir. (4 P)
b) Kasidelerde şairin mahlasının bulunduğu beyite …………….. …………….. denir. (3 P)
c) Bütün beyitleri aynı güzelliğe sahip olan gazele ……………………………. gazel denir. (3 P)

S. 6. Konularına göre kaside çeşitlerini yazarak bunlardan istediğiniz birini açıklayınız. (6+4= 10 P)





S. 7.
a) Şiirde ahengi sağlayan unsurlar nelerdir? Yazınız. (6 P)




b) Şiiri oluşturan dize kümelerine nazım birimi denir. Edebiyatımızda kullanılan nazım birimlerinin adlarını yazınız. (4 P)



Lâle-hadler kıldılar gül-geşt-i sahrâ semt semt
Bâğ u râgı gezdiler idüp temâşâ semt semt
Bâkî
Açıklaması: Lâle gibi al yanaklı güzeller kırın her yönünü dolaşıp çiçek seyrine çıktılar. Her yanı seyrederek bahçeyi, çimenliği gezdiler.
S. 8. Yukarıdaki şiir hangi nazım şekli ile yazılmıştır? Bu nazım şeklinde kullanılan nazım birimi, ölçü, uyak örgüsü ve konu hakkında bilgi veriniz. (2+1+1+2+4= 10 P)
Nazım şekli:
Nazım birimi:
Ölçü:
Uyak örgüsü:
Konu:


S. 9.
Bilmem ki yaz mı gelmiş
Niçin açmış gül erken
Aklımı kayıp ettim
Nazlı yarim gülerken
a) Yukarıdaki şiirde yapılan edebî sanatı bularak açıklayınız. (3+2= 5 P)



Sekizimiz odun çeker
Dokuzumuz ateş yakar
Kaz kaldırmış başın bakar
Kırk gün oldu, kaynatırım kaynamaz.
Kaygusuz Abdal
b) Yukarıdaki şiirde yapılan edebî sanatı bularak açıklayınız. (3+2= 5 P)





Ay geçer yıl geçer uzarsa ara
Giyin kara libas yaslan duvara
Yanından göğsünden açılır yara
Yâr gelmezse yaraların elletme
Aşık Veysel Şatıroğlu
S. 10.Yukarıdaki şiiri yapı bakımından (uyak şeması, ölçü, kafiye, nazım birimi, nazım şekli ve nazım türü) inceleyiniz.(1+2+2+1+2+2= 10 P)






C. 1. Edebî Metin çeşitleri:
A) Coşku ve heyecanı dile getiren metinler – İstiklâl Marşı
B) Olay çevresinde oluşan edebî metinler
1. Anlatmaya bağlı edebî metinler
2. Göstermeye bağlı edebî metinler

C. 2.
a) (D) Şiirde yapının bozulması anlamın da bozulmasına yol açar.
b) (Y) Bestelenmek için yazılan, dörtlüklerden oluşmuş divan şiiri türküdür.
c) (D) Edebî eserler insanda güzel duygular, hayâller ve zevkler uyandırır.
d) (D) Sanat metinlerinin anlamı yoktur, anlamları vardır.
e) (Y) Sanat eserleri bilimsel eserler gibi bilgilendirici ve nesnel olmalıdır.

C. 3.
I. metin, yani Kaldırımlar şiiri kurmaca bir metindir. Amaç okuyucuda estetik bir yaşantı uyandırmak, sanat yapmaktır.
II. metin ise kurmaca bir metin değildir. Bu metin fayda sağlamak ve bilgi vermek amacıyla yazılmıştır.

C. 4. Bin yıl önce yazılmış bir kitabı okuyarak o dönem insanlarının hayatı ve düşünceleriyle ilgili bilgileri öğrenmemiz dilin aktarıcılık göreviyle ilgilidir. Diyebiliriz ki dil, geçmişle gelecek arasında köprü vazifesi görmektedir.

C. 5.
a) Methiye
b) Tac beyit
c) Yek avaz gazel

C. 6. Konularına göre kaside çeşitleri:
Tevhid: Allah’ın birliğini anlatan kasideler.
Münacaat: Allah’a yalvarmak, dua etmek amacıyla yazılan kasideler.
Naat: Peygamberimizi övmek için yazılan kasideler.
Mehdiye: Devrin ileri gelenlerini övmek için yazılan kasideler.
Hicviye: Devrin yöneticilerini eleştirmek için yazılan kasideler.
Mersiye: Devlet büyüklerinin ölümünden duyulan üzüntülerin anlatıldığı kasideler.

C. 7.
a) Şiirde Ahengi Sağlayan Ögeler:
1. Ölçü (Ritim)
2. Uyak (Kafiye) - Redif (Dize sonlarındaki ses benzerliği)
3. Aliterasyon (Ses tekrarı)
4. Asonans (Ses tekrarı)
5. Kelime Tekrarı
6. Söyleyiş ve Ses Akışı
7. Vurgu ve Tonlama

b) Nazım birimleri: Dize (mısra), beyit, dörtlük (kıta), bent

C. 8.
Nazım şekli: Gazel
Nazım birimi: Beyit
Ölçü: Aruz ölçüsü
Uyak örgüsü: aa, ba, ca, da… şeklindedir
Konu: Aşk, ayrılık, hasret, ölüm, şarap ve tabiat güzellikleri gibi lirik konuların işlendiği şiir türüdür.

C. 9.
a) İkinci dizedeki “gül erken” ile gülün erken açması; dördüncü dizedeki “gülerken” ile de sevgilinin gülmesi kastedilmiştir. Anlamları ayrı, yazılış ve söylenişleri bir olan bu sözcüklerle cinas sanatı yapılmıştır.

b) Şiirde mübalağa (abartma) sanatı yapılmıştır. Sekiz kişinin odun çekip dokuz kişinin de ateş yaktığı halde kırk gündür kazın ölmemesi, kaynaması sözleriyle bu sanat yapılmıştır.

C. 10.
a –––– ara “ara” Tunç uyak Ölçü: 6+5= 11’li hece ölçüsü
a –––– duvara Nazım birimi: Dörtlük
a –––– yara Nazım şekli: Koşma
b –––– yaraların elletme Nazım türü: Güzelleme

yelken

gzzm sorular için çok teşekkürler ,oğlum için aldım ,ilk sınavdan 1 aldı, edb dersini hiç yapamıyor.
bakalım ne yapacağız ,tekrar teşekkürler

гизем

Rica ederim yardımcı olabildiysem ne mutlu bana